Udostępnij Udostępnij Udostępnij Udostępnij Print

Raport: Chłodziwa przemysłowe

-- wtorek, 28 marzec 2017

Grunt to sprawdzony dostawca

Z obserwacji Piotra Horeckiego wynika, że najważniejszym kryterium wyboru dostawcy chłodziw przestaje być obecnie jedynie cena. Chłodziwo coraz częściej jest traktowane w zaawansowanych zakładach jako istotna składowa procesu produkcji, mająca wpływ na poprawę produktywności, obniżenie zużycia drogich narzędzi skrawających oraz zwiększenie parametrów obróbki. Dzięki temu, w przypadku coraz większej liczby wysoko wyspecjalizowanych zakładów wykonujących swoją produkcję w Polsce, realna konkurencja pomiędzy producentami chłodziw sprowadza się do kilku kluczowych graczy.

Według eksperta z firmy Eurofluid wybór sprawdzonego dostawcy jest dlatego istotny, że zapewnia powtarzalność partii produkcyjnych, a także jest gwarancją ciągłości realizacji dostaw. Należy pamiętać o tym, że wybór chłodziwa wiąże się nierozłącznie z długookresowym wyborem dostawcy. Minimalny okres używania chłodziwa nie powinien być krótszy niż rok. Przez ten czas zakład jest związany nie tylko chłodziwem, ale również współpracą z jego dostawcą. Wybór dobrego chłodziwa przy jednoczesnym wyborze niekompetentnego dostawcy prowadzi zazwyczaj do wielu problemów, zwiększonych nakładów pracy i związanych z tym niepotrzebnych kosztów.

Podobnego zdania jest Norbert Czubak z firmy LUBE EXPERT, który uważa, że chcąc wybrać optymalne chłodziwo przemysłowe, należy zwrócić się do firmy zajmującej się tym tematem już od jakiegoś czasu. Warto sprawdzić referencje oraz przetestować u siebie konkretne propozycje. Na pewno nie warto kierować się tylko i wyłącznie ceną zakupu. Koszt zakupu chłodziwa stanowi składową na poziomie zaledwie kilku procent w całym koszcie wytworzenia produktu. Przede wszystkim warto zadbać, aby był to produkt bezproblemowy pod względem eksploatacji.

Z przeprowadzonego badania wynika, że dla 85% ankietowanych istotną kwestią jest współpraca z firmami o ugruntowanej pozycji na polskim rynku. Jeśli chodzi o ocenę profesjonalizmu dostawców chłodziw, wśród respondentów pojawiały się następujące opinie: „duża znajomość tematu, dobre zrozumienie potrzeb użytkownika” (75%) oraz „chęć sprzedaży bez wnikania w realne oczekiwania zakładu” (10%). Pozostały odsetek sondowanych uczestników nie ma zdania na ten temat.

Jak podkreśla Waldemar Zawadka, to w interesie dostawcy jest dbać o klienta, zaproponować optymalny produkt – tylko takie podejście może zaowocować wieloletnią współpracą. Klient często dysponujący podstawową wiedzą na temat chłodziw ma prawo oczekiwać od dostawcy pomocy technicznej, wsparcia, dobrego produktu i poważnego traktowania.

A jak to wygląda w praktyce? Czy dostawcy wywiązują się ze swoich obowiązków? Z odpowiedzi udzielonych przez ankietowanych wynika, że 75% osób ocenia wsparcie techniczne i doradztwo ze strony dostawców chłodziw przemysłowych jako zadowalające, natomiast w opinii 16% osób jest ono niedostateczne. Reszta respondentów przyznała, że w ogóle nie mogą liczyć na żadne wsparcie ze strony dostawców.

Stosowane chłodziwa

Z przeprowadzonego sondażu wynika, że w zakładach osób biorących udział w badaniu stosowane są chłodziwa wodno-olejowe (40%) oraz syntetyczne (30%). Ok. 10% respondentów przyznaje, że w ich zakładach wykorzystywane są chłodziwa estrowe/roślinne oraz półsyntetyczne. Z kolei połowa sondowanych osób odpowiedziała, że w ich przedsiębiorstwach wykorzystywane są na co dzień różne chłodziwa, w zależności od aplikacji.

Jeśli chodzi o emulsje wodno-olejowe, są one najczęściej używane w komputerowo sterowanych obrabiarkach podczas obróbki metali żelaznych, a ponadto mają wiele innych zastosowań. Dzięki temu, że pozostawiają na obrabianych elementach oraz elementach maszyn obrabiających warstwę oleju zabezpieczającą je przed korozją, przy odpowiedniej eksploatacji płynu można w zasadzie zapomnieć o problemach z rdzewieniem. Niestety, emulsje te emulgują z innymi olejami (np. hydraulicznymi), w wyniku czego te ostatnie są wchłaniane, stając się składnikiem chłodziwa. W konsekwencji dochodzi do osłabienia stabilności emulsji chłodziwa.

Co do syntetycznych chłodziw stosowane są one z powodzeniem podczas szlifowania oraz lekkiej obróbki metalu. Ich zaletą jest m.in. to, że nadają się do obróbki różnego rodzaju metali, dobrze wychwytują małe drobiny powstałe podczas szlifowania, nie absorbując przy tym innych olejów, co ma miejsce w przypadku emulsji olejowych. Natomiast słabą stroną tych produktów jest to, że niektóre ich składniki (np. smarujące czy antykorozyjne) mogą się zużyć szybciej niż reszta chłodziwa.

Z kolei półsyntetyczne chłodziwa do obróbki metalu są rozwiązaniem kompromisowym pomiędzy emulsjami wodno-olejowymi a syntetycznymi. Łączą w sobie zarówno zalety, jak i wady tych obu grup. Chłodziwa te doskonale sprawdzają się w obróbce i szlifowaniu żeliwa.

Okazuje się, że w zakładach respondentów używa się najczęściej dwóch rodzajów chłodziw przemysłowych (ok. 40%). Chłodziwa wyłącznie jednego rodzaju są stosowane w co trzecim przedsiębiorstwie. W podobnej liczbie zakładów korzysta się z co najmniej trzech rodzajów chłodziw. Przeważnie są to chłodziwa producentów zachodnich (75%), rodzimych (50%) oraz lokalnych/regionalnych (10%).

Warto nadmienić, że na pytanie: „Czy znana jest Państwu koncepcja najnowocześniejszych chłodziw o połączonych parametrach chłodzących wody oraz smarujących oleju?”, uczestnicy badania odpowiedzieli w większości, bo w 58%: „tak”, około jednej trzeciej respondentów – dokładnie 32% – udzieliło przeczącej odpowiedzi, zaś 10% odpowiedziało „nie wiem”.

Jak zostało to przedstawione na rys. 3, wymiana chłodziwa w zakładach respondentów ma miejsce: raz na pół roku (42%), raz na kwartał (25%), raz na rok (15%), raz na dwa lata (10%) oraz co miesiąc (8%).

Na uwagę zasługuje fakt, że w przedsiębiorstwach 34% osób stosowane są chłodziwa wymagające częstej poprawy jakości poprzez stosowanie dodatków. Zgodnie z deklaracjami pozostałych ankietowanych (66%) w ich zakładach nie zachodzi taka konieczność.

Od stali do brązu

Jeśli chodzi o materiały obrabiane w zakładach respondentów, przeważnie są to: stal i aluminium (ok. 70%), stal nierdzewna (ok. 40%), żeliwo oraz metale kolorowe – miedź, mosiądz, brąz (ok. 30%).

Należy podkreślić, że każdy z wymienionych materiałów ma swoje cechy szczególne. Przykładowo przy obróbce stali duże znaczenie mają właściwości smarne emulsji. Odpowiednio dobrana emulsja korzystnie wpływa na zużycie narzędzi oraz gładkość powierzchni metalu po obróbce.

W przypadku aluminium – reagującego zarówno z kwasami, jak i z zasadami – wskazane jest stosowanie specjalnych emulsji o odczynie zbliżonym do neutralnego, dzięki czemu można zapobiec śniedzieniu wyrobów po obróbce. Zbyt wysoki poziom pH mógłby spowodować destabilizację emulsji w wyniku powstawania kleistych osadów.

Z kolei żeliwo cechuje się podatnością na korozję, jednak z uwagi na to, że przy obróbce żeliwa emulsja ulega zanieczyszczeniu grafitem, którego w zasadzie nie da się skutecznie zatrzymać za pomocą filtrów, zachodzi potrzeba częstej wymiany emulsji niezależnie od stopnia jej zużycia.

Warto wspomnieć jeszcze o miedzi i jej stopach, które w trakcie obróbki reagują z zasadami obecnymi w emulsji i w ograniczonym stopniu tworzą sole rozpuszczalne w wodzie. Z jednej strony są pożądane, gdyż hamują rozwój mikroorganizmów w emulsji i wydłużają okres jej wymiany. Natomiast z drugiej strony sole te mogą w sposób nieprzewidywalny wpływać na organizm ludzki. Z uwagi na to przy stosowaniu emulsji do obróbki miedzi i jej stopów powinno się zakładać skrócone okresy wymiany.

Zdrowie i bezpieczeństwo

W obecnych czasach bardzo ważnym aspektem związanym z chłodziwami jest kwestia regulacji prawnych dotyczących stosowanych do produkcji komponentów. Takie substancje, jak kwas borowy lub biocydy wydzielające formaldehyd, są coraz mniej akceptowanym składnikiem nowoczesnych produktów. W opinii Piotra Horeckiego stworzenie dobrych alternatywnych receptur udaje się tylko wiodącym, znanym producentom.

Zdaniem eksperta w koncepcji nowoczesnych środków do obróbki skrawaniem ważnym ogniwem jest operator, mający najdłuższy oraz intensywny kontakt z chłodziwem. Z tego względu topowe produkty muszą spełniać rygorystyczne normy dotyczące kontaktu chłodziwa ze skórą. Należy zwracać uwagę na to, by produkty były przebadane dermatologicznie, w tym bezpośrednio na ludziach. Dzięki temu niektóre wyroby mogą być oferowane bez piktogramów ostrzegawczych, co wynika bezpośrednio z ich składu, bezpiecznego dla użytkownika.

Na kwestie związane z bezpieczeństwem chłodziw przemysłowych używanych w zakładzie zwraca też uwagę Konrad Parcia, szef Grupy Blaser w firmie Abplanalp, wyjaśniając, dlaczego dodatki bakteriobójcze są niepożądane w emulsjach, a także jakie problemy mogą powodować. Z jednej strony niepożądane bakterie powinny być wyeliminowane jak najszybciej, ale z drugiej nie należy zapominać o tym, że poprawna analiza mikrobiologiczna jest złożona i wymaga czasu. W praktyce często jest przyjmowana zasada: „im więcej, tym lepiej”. Jednakże trzeba mieć świadomość, że przedawkowanie środków bakteriobójczych może powodować niepożądane oddziaływanie na skórę i drogi oddechowe. Faktem jest, że działanie dodatków bakteriobójczych słabnie z upływem czasu, a ich okresowe uzupełnianie jest zwykle kwestią domysłów. Dodatkowo nie bez znaczenia pozostaje konieczność posiadania wykwalifikowanego personelu do prawidłowego składowania i stosowania tego rodzaju dodatków.

Niekontrolowany wzrost nieznanych bakterii w tradycyjnych emulsjach (zawierających bakteriocydy) do obróbki metali ogólnie skraca ich żywotność. Takie bakterie mogą zmniejszyć wartość pH, a także powodować korozję i być przyczyną powstawania nieprzyjemnych zapachów. Włókna grzybni mogą prowadzić również do zapychania filtrów, dlatego w tradycyjnych emulsjach konieczne jest zminimalizowanie ilości bakterii oraz grzybów.

Należy zwrócić uwagę na to, że intensywność rozwoju mikroorganizmów w chłodziwach zależy od ich składu i warunków użytkowania. By mikroorganizmy mogły się rozwinąć, konieczna jest obecność wody oraz węglowodorów bądź innych substancji organicznych, takich jak tłuszcze. W porównaniu z np. olejami obróbczymi, gdzie zakażenie mikroorganizmami jest stosunkowo rzadkim zjawiskiem, problem ten często dotyczy emulsji wodno-olejowych. Rozwój mikroorganizmów stanowi w dalszym ciągu poważny problem przemysłu metalowego, z którym – z różnym skutkiem – próbują uporać się chemicy już od wielu lat.

Raport powstał na podstawie danych z ankiety, na którą odpowiedzieli Czytelnicy magazynu Inżynieria i Utrzymanie Ruchu. Oprócz tego przy tworzeniu raportu bazowano na informacjach pochodzących od dostawców chłodziw przemysłowych. Raport nie odzwierciedla pełnego obrazu rynku.

Autorka: Agata Abramczyk jest dziennikarką, publicystką, autorką tekstów, pasjonatką nowoczesnych technologii; od wielu lat związaną z branżą wydawniczą.

Tekst pochodzi z nr 2/2017 magazynu "Inżynieria i Utrzymanie Ruchu". Jeśli Cię zainteresował, ZAREJESTRUJ SIĘ w naszym serwisie, a uzyskasz dostęp do darmowej prenumeraty w formie drukowanej i/lub elektronicznej.


Przeczytaj także

Zdalny monitoring
Zdalne monitorowanie parametrów maszyn i procesów z wykorzystaniem technologii bezprzewodowej pomaga użytkownikom rozwiązywać problemy eksploatacyjne poprzez integrację nowych technologii oraz już... więcej »
Polski rynek magazynowy pozostaje w świetnej kondycji
Międzynarodowa firma doradcza prezentuje wyniki raportu „MARKETBEAT Rynek magazynowy w Polsce – podsumowanie I połowy 2018 roku”. Pierwsze półrocze 2018 roku zakończyło się trzema rekordami na rynku... więcej »
Efektywna produkcja napędza konkurencyjność
Obniżenie kosztów i zwiększenie wydajności produkcji to główne założenia transformacji cyfrowej, na którą otwiera się przemysł. Potencjał nowych technologii dostrzegają też firmy działające w Polsce,... więcej »
Boom na IoT w produkcji dyskretnej
Rynek dyskretnej produkcji w najbliższych latach będzie przeżywał prawdziwy boom na rozwiązania Internetu Rzeczy. Jak wynika z raportu „Globalny rynek Internetu Rzeczy w dyskretnej produkcji”, do... więcej »
VI Międzynarodowe Targi Transportu i Logistyki TransLogistica Poland
Szóste targi TransLogistica Poland, to największe w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej wydarzenie biznesowe dla firm poszukujących i korzystających z usług transportowych, spedycyjnych,... więcej »
Niedobory kadrowe, niedoinwestowanie i błędy ludzkie stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa przemysłowych systemów sterowania w kluczowych branżach
Według badania Kaspersky Lab poświęconego stanowi cyberbezpieczeństwa przemysłowego w 2018 r., firmy z sektora przemysłowego i energetycznego, jak również przedsiębiorstwa transportowe i logistyczne,... więcej »
 
Aktualne wydanie

Zobacz także

  •   Wydarzenia  
  •   Katalog  

Wydarzenia





SONDA

Czy inwestycje na rzecz energooszczędności się opłacają?

Oddanych głosów: 16

50% 50 %
tak 8 głos(ów)

31.3% 31.3 %
nie 5 głos(ów)

18.8% 18.8 %
nie potrafię wyliczyć 3 głos(ów)


Wydania specjalne

O wydawnictwie   |   Reklama   |   Mapa strony   |   Kontakt   |   Darmowa prenumerata   |   RSS   |   Partnerzy   |   
Copyright © 2003-2021 Trade Media International
zobacz nasze pozostałe strony
Trade Media International Inżynieria & Utrzymanie Ruchu Control Engineering Polska MSI Polska Inteligentny Budynek Design News Polska Almanach Produkcji w Polsce