Udostępnij Udostępnij Udostępnij Udostępnij Print

Uszczelnienia wargowe czy obrotowe?

-- piątek, 04 sierpień 2017

Uszczelki wargowe skutecznie chronią łożyska toczne silników elektrycznych, różnego rodzaju pomp czy maszyn w procesach przemysłowych przed utratą smaru i zanieczyszczeniami. Czy zawsze jednak stosowane są w optymalnej konfiguracji? By odpowiedzieć na to pytanie, warto dokonać analizy kosztów cyklu życia.

Praca wału napędowego o średnicy 20 mm, z maksymalną prędkością 2000 obr./min (2093 mm/s lub 82,4 cala na sekundę) to przykład stosunkowo wymagającej aplikacji w pojeździe samochodowym. Jednak jest to o wiele niższa prędkość niż np. 3600 obr./min (12 250 mm/s lub 482 cale na sekundę), czyli prędkość, jaką osiąga wał o średnicy 65 mm (~2,56 cala) pompy wirowej.

Powszechnie stosowana zasada zakłada, że zużycie wynikające z tarcia wzrasta proporcjonalnie do sześcianu (trzeciej potęgi) prędkości. Czyli jeśli dobrze zaprojektowana uszczelka wargowa w samochodzie miała żywotność 1 600 000 km przy prędkości 80 km/h, dawało to 20 000 roboczogodzin zestawu uszczelek wargowych.

W urządzeniach przemysłowych przy sześciokrotnie wyższej prędkości żywotność będzie skrócona 200-krotnie, a uszczelka będzie pracować 100 godzin, co jest bardzo kiepskim wynikiem.

Konsekwencje kosztu cyklu życia

Właściwym podejściem opartym na doświadczeniu w branży jest zastosowanie dwóch różnych scenariuszy dla
dwóch całkowicie różnych uszczelnień obudowy łożyska, jak pokazano na rys. Uszczelka wargowa została przedstawiona na górnej części wału. Dla prostego rachunku załóżmy, że koszt tej uszczelki to 5 dolarów. Na dole przedstawiono nowoczesne, obrotowe uszczelnienie labiryntowe, którego koszt określimy na 100 dolarów.

Scenariusz 1

Aby uniknąć drgań wału, wnikania wilgoci i przedwczesnego zużycia łożyska (zakładając, że koszt naprawy uszkodzonego łożyska to 6 tys. dolarów), uszczelkę wargową wymieniamy 2 razy w roku. Zakładając, że koszt pracy (razem z nadzorem) to 500 dolarów jednorazowo, koszt pracy i materiałów na rok wynosi łącznie 1010 dolarów.

Dla porównania zdecydujemy o wymianie nowoczesnego, dynamicznego uszczelnienia labiryntowego po zaledwie 2 latach pracy. W takim wypadku roczny koszt pracy to: 250 dolarów, a materiałów: 50 dolarów. Całkowity koszt roczny wyniesie więc 300 dolarów (zaawansowane labiryntowe uszczelnienia obrotowe mają cykl pracy określony na 10 lat). Różnica przekracza stosunek 3:1.

Scenariusz 2

W tym wypadku załóżmy, że będziemy korzystać z tej samej uszczelki aż do awarii. Zużycie uszczelki może spowodować uszkodzenie łożyska po prawdopodobnie dwóch latach pracy. W ten sposób pozornie zaoszczędziliśmy 1010 dolarów, jednak naprawa kosztuje zakład 6 tys. jednorazowo lub 3 tys. dolarów na rok. Wygląda więc na to, że w tym scenariuszu również tracimy.

W obu przypadkach zastosowanie zaawansowanego labiryntowego uszczelnienia obrotowego byłoby bardziej efektywne, niż stosowanie uszczelki wargowej. Choć w naszym przykładzie labiryntowe uszczelnienie rotacyjne kosztuje 20 razy więcej niż uszczelka wargowa, nie ma to znaczenia dla analizy kosztów cyklu życia. Można łatwo uzasadnić kosztowo użycie bardziej zaawansowanych labiryntowych uszczelnień obrotowych do ochrony obudowy łożysk milionów pomp, skrzyń biegów silników lub podobnego sprzętu.

Możliwa oszczędność energii

Dopóki uszczelnienie wargowe jest skuteczne (np. nie ma zużycia wargi lub
jest ono nieznaczne), a szczelność i/lub brak smarowania nie spowodowały zniszczenia wału (górna część rys.), można zakładać, że energia o wartości 160 W, powstała w wyniku tarcia, jest pochłaniana przez uszczelkę. Przy wartości 0,10 dolara/kWh daje to 140 dolarów na rok. Energia powstająca w wyniku tarcia przy zastosowaniu dobrze zaprojektowanego obrotowego uszczelnienia labiryntowego o podobnym rozmiarze (dolna część rys.) to prawdopodobnie ułamek ze 160 W.

Jeśli w scenariuszu 1 przeprowadzano by zapobiegawcze wymiany oleju, a cena oleju i jego likwidacji zgodnej z zasadami ochrony środowiska były wliczone do obliczeń, użycie nowoczesnych, dynamicznych, obrotowych uszczelnień labiryntowych byłoby jeszcze korzystniejsze.

Podsumowanie

Choć niektóre zastosowania uszczelek wargowych są wciąż uzasadnione, na rynku pojawiły się alternatywne rozwiązania, które pozwolą zwiększyć niezawodność i oszczędności energetyczne. Uszczelnienia wargowe rzadko zaspokajają potrzeby większości użytkowników pomp o średnim obciążeniu. Biorąc pod uwagę kompleksowy obraz rozważanego zagadnienia, warto zastanowić się nad zastosowaniem obrotowych uszczelnień labiryntowych. 

Autor: Heinz Bloch jest konsultantem i autorem publikacji w Process Machinery Consulting.

Tekst pochodzi z nr 4/2017 magazynu "Inżynieria i Utrzymanie Ruchu". Jeśli Cię zainteresował, ZAREJESTRUJ SIĘ w naszym serwisie, a uzyskasz dostęp do darmowej prenumeraty w formie drukowanej i/lub elektronicznej.


Przeczytaj także

Targi branżowych specjalistów – podsumowanie EUROTOOL®
Co stanowi o sile Międzynarodowych Targów Obrabiarek, Narzędzi i Urządzeń do Obróbki Materiałów EUROTOOL®? Międzynarodowy skład Wystawców, nowoczesna przestrzeń wystawiennicza, branżowi Zwiedzający,... więcej »
Kondycjonowanie wody w układach kotłowych – jakie są problemy z wodą grzewczą?
Większość problemów z utrzymaniem układów grzewczych w dobrym stanie wiąże się ze złą jakością wody, którą wypełniana jest instalacja. Problemy te dzielą się na dwa zasadnicze typy: nadmierna ilość... więcej »
Jak stosować procedury LOTO?
Systemy LOTO chronią osoby wykonujące prace przy maszynie przed niechcianą manipulacją źródłem energii oraz uniemożliwiają jej włączenie, dopóki prace nie zostaną zakończone. Jakie są niezbędne kroki... więcej »
INDUSTRYmeeting 2018 – wraz z wiosną do Expo Silesia w Sosnowcu przybędą innowacyjne rozwiązania przemysłowe
Targi Technologii Przemysłowych INDUSTRYmeeting, organizowane w dniach 20-21 lutego 2018 roku, to nowa odsłona targów przemysłowych organizowanych na wiosnę w Centrum Targowo-Konferencyjnym Expo... więcej »
Zlikwidowanie zmian czasu ma sens, ale na razie będzie po staremu
Przeważająca część argumentów podnoszonych w dyskusji rozgorzałej, gdy cofnęliśmy ostatnio wskazówki zegarów, przemawia na korzyść jednego, całorocznego czasu. Niestety, z jego wprowadzenia... więcej »
Wykorzystanie funkcji diagnostycznych do zwiększania bezpieczeństwa systemu
Niektóre funkcje diagnostyczne są wbudowane we współczesne, inteligentne przyrządy pomiarowe, podczas gdy inne projektuje się jako przewidziane do włączenia w proces technologiczny. Efektywność... więcej »
 
Aktualne wydanie

Zobacz także

  •   Wydarzenia  
  •   Katalog  

Wydarzenia

Konferencja SAFETY AUTOMATION
2017-12-12 - 2017-12-13
Miejsce: Kielce
INDUSTRYmeeting 2018
2018-02-20 - 2018-02-21
Miejsce: Sosnowiec
Forum Wentylacja-Salon Klimatyzacja
2018-02-27 - 2018-02-28
Miejsce: Warszawa
ENEX - Międzynarodowe Targi Energetyki i Elektrotechniki
2018-02-28 - 2018-03-01
Miejsce: Kielce
AUTOMATICON Międzynarodowe Targi Automatyki i Pomiarów
2018-03-20 - 2018-03-23
Miejsce: Warszawa

Katalog

Tech Solutions sp. z o.o.
Tech Solutions sp. z o.o.
Wersalska 47/75
91-212 Łódź
tel. 42 6403050

Mechanical-Project
Mechanical-Project
Robotnicza 7/8
71-712 Szczecin
tel. 504-455-268

Mobile Blast Cleaning
Mobile Blast Cleaning
Mazurska 42/6
70-424 Szczecin
tel. 691-691-097

zobacz wszystkie




SONDA

Czy inwestycje na rzecz energooszczędności się opłacają?

Oddanych głosów: 16

50% 50 %
tak 8 głos(ów)

31.3% 31.3 %
nie 5 głos(ów)

18.8% 18.8 %
nie potrafię wyliczyć 3 głos(ów)


Wydania specjalne

O wydawnictwie   |   Reklama   |   Mapa strony   |   Kontakt   |   Darmowa prenumerata   |   RSS   |   Partnerzy   |   
Copyright © 2003-2017 Trade Media International
zobacz nasze pozostałe strony
Trade Media International Inżynieria & Utrzymanie Ruchu Control Engineering Polska MSI Polska Inteligentny Budynek Design News Polska Almanach Produkcji w Polsce