Udostępnij Udostępnij Udostępnij Udostępnij Print

Silniki wysokich napięć

-- czwartek, 05 styczeń 2017

Na czym polega prawidłowa eksploatacja silników wysokiego napięcia? Jakie rozwiązania pozwalają na obniżenie kosztów eksploatacji tych napędów?

Silniki klatkowe wysokiego napięcia (610 kV) są zazwyczaj podłączane bezpośrednio do sieci elektroenergetycznej. Należy pamiętać, że uderzenie prądu rozruchowego, powstające podczas załączenia, może powodować w silniku udary oraz naprężenia mechaniczne. Z kolei przepływ prądu rozruchowego jest przyczyną nagrzewania uzwojenia stojana, a także szybkiego i nierównomiernego nagrzewania uzwojenia klatkowego w wirniku. W efekcie przyspiesza się procesy zużycia silnika i zwiększa jego awaryjność. Dlatego w przypadku aplikacji wymagających częstego uruchamiania i długotrwałych rozruchów przy szybkozmiennym obciążeniu na wale wykorzystuje się specjalne wykonania napędu. Liczone są przy tym naprężenia mechaniczne i termiczne, które występują w uzwojeniach stojana i klatkach wirników silników indukcyjnych podczas rozruchu. Oprócz tego ważne jest odpowiednie wykonanie klatki wirnika, przy zachowaniu odpowiednich luzów i tolerancji.

Konstrukcja silników

W trójfazowych silnikach klatkowych dużej mocy wykorzystuje się konstrukcję spawaną. Chłodzenie może być realizowane za pomocą chłodnicy rurowej, nabudowanej na kadłubie, z systemem chłodzenia powietrze/powietrze lub woda/powietrze. Silniki z chłodzeniem za pomocą powietrza bazują na wewnętrznym obiegu powietrza zapewnionym przez wentylator. Silniki z zewnętrznym czynnikiem chłodzącym wykorzystują wodę w obiegu zamkniętym.

Podłączenie i rozruch silnika

Na etapie doboru kabli zasilających silnik oraz urządzeń sterujących i zabezpieczających, trzeba uwzględnić przede wszystkim znamionowy prąd silnika, długość kabla, a także współczynnik dotyczący warunków pracy. Jeżeli silniki nie mają zespołu listew zaciskowych, to należy wykorzystać materiały izolacyjne, które są kompatybilne z klasą izolacji podaną na tabliczce znamionowej. Ważne jest, aby minimalna odległość izolacji pomiędzy nieizolowanymi elementami pod napięciem oraz pomiędzy elementami pod napięciem a uziemieniem wynosiła:

-> 5,5 mm dla napięcia znamionowego o wartości do 690 V,

-> 8 mm dla napięcia znamionowego o wartości do 1,1 kV,

-> 45 mm dla napięcia o wartości do 6,9 kV,

-> 70 mm dla napięcia o wartości do 11 kV,

-> 105 mm dla napięcia o wartości do 16,5 kV.

W silnikach elektrycznych wysokiego napięcia wykorzystuje się skrzynki zaciskowe, wyposażone w uszczelnienia kablowe i uchwyty kabli, które chronią je przed wyrwaniem. Wnętrze skrzynek zawiera odpowiednie obejmy, przeznaczone do uziemienia pancerza kabla zasilającego. Do podłączenia zasilania wykorzystuje się 3 zaciski uzwojenia stojana umieszczone na izolatorach. Niektóre pokrywy skrzynek silników wysokonapięciowych mają specjalne membrany antyimplozyjne. Obwody zabezpieczeń termicznych i grzałek antykondensacyjnych są wyprowadzone od oddzielnych skrzynek zaciskowych umieszczonych w sąsiedztwie skrzynki głównej.

W przypadku bezpośredniego rozruchu silników przy pełnym napięciu wykorzystuje się stycznik pośredni, czyli prostą, a zarazem tanią aplikację rozruchową. Można ją stosować, jeżeli prąd rozruchu nie jest w stanie zakłócić parametrów sieci zasilającej. W praktyce przyjmuje się, że prąd rozruchu w silnikach indukcyjnych osiąga wartość przekraczającą prąd znamionowy o 67 razy. Prąd o tej wartości nie powinien wpływać na zasilanie innych odbiorników elektrycznych.

Rozruch bezpośredni stosuje się w aplikacjach, gdzie sieć zasilająca ma odpowiedni zapas mocy. Rozruch napędu powinien być przy tym wykonywany bez obciążenia. Jeżeli bezpośredni rozruch nie jest możliwy, wykorzystuje się rozwiązania przeznaczone do ograniczania prądu rozruchu – rozrusznik gwiazda-trójkąt, przełącznik szeregowo-równoległy, kompensacja przełącznika lub automatycznego transformatora, statyczny lub miękki rozrusznik (tzw. softstart), przetwornice.

Silniki wysokosprawne

W przemyśle zastosowanie znajdują wysokosprawne trójfazowe silniki klatkowe wysokiego napięcia. W niektórych maszynach elektrycznych tego typu stosowane są użebrowane kadłuby żeliwne o wysokim współczynniku energetycznym. Sztywna i zwarta konstrukcja kadłuba zapewnia niski poziom drgań i hałasu. Przykładowy zakres produkcyjny silników wysokosprawnych obejmuje wielkości mechaniczne: rozmiar od 355 do 560 mm, przy mocy 1601800 kW.

Niektóre modele silników są przeznaczone do aplikacji o pracy ciągłej, niewymagających częstych nawrotów i rozruchów. W zależności od warunków otoczenia dobiera się stopień ochrony IP obudowy silnika.

Dostępne są również silniki przeznaczone do pracy w układach szybkich SZR (załączanie rezerwy). Mogą być załączane przy obecności 100% napięcia resztkowego i pełnej opozycji faz.

Konserwacja

Podczas konserwacji silników należy pamiętać, aby utrzymywać w czystości nie tylko silnik, ale również urządzenia, które z nim współpracują. Warto w określonych odstępach czasowych mierzyć parametry instalacji, a także temperaturę uzwojenia i łożysk oraz układu chłodzenia. Należy sprawdzać efekty zużycia oraz działanie układu smarowania i stan łożysk. Ważne jest sprawdzenie systemu wentylacyjnego, by zapewniał on prawidłowy przepływ powietrza. Oprócz tego kontroli poddawany jest wymiennik ciepła. Należy mierzyć poziomy drgań maszyny i sprawdzać wszystkie akcesoria i połączenia silnika. W celu zapewnienia skutecznej wymiany ciepła z otoczeniem zewnętrzna strona ramy musi być czysta i nie zawierać kurzu czy tłuszczu.

Okresowa kontrola uzwojeń powinna się sprowadzać do regularnych pomiarów parametrów roboczych zasilania oraz rezystancji uzwojeń i/lub przewodów zasilających. Jest to szczególnie istotne, jeżeli maszyna pracuje w trudnych warunkach środowiskowych lub przez długi czas nie była używana. Okresowemu przeglądowi powinno się poddać uzwojenie. W przypadku gdy pomiar wykazał obniżone wartości rezystancji, trzeba dokładnie przeanalizować przyczynę jej obniżenia. W niektórych miejscach spadek poziomu rezystancji może być skutkiem zbyt dużej ilości wilgoci i pyłu. By uzyskać prawidłową wartość oporności izolacji, należy usunąć pył oraz wysuszyć wilgoć, która znajduje się na uzwojeniach.

Prawidłowa eksploatacja uzwojeń izolowanych wymaga zadbania, by były one czyste i wolne od zanieczyszczeń, pyłu itp. Uzwojenia mogą być czyszczone za pomocą odkurzacza przemysłowego z wąską, niemetaliczną końcówką. Silniejsze zabrudzenia można czyścić specjalnym ciekłym rozpuszczalnikiem. Po wyczyszczeniu uzwojenie należy wysuszyć. W celu sprawdzenia, czy uzwojenie jest całkowicie suche, wykonuje się pomiar rezystancji izolacji i wskaźnika polaryzacji. Czas schnięcia uzwojenia po myciu ma charakter zmienny, w zależności od warunków atmosferycznych – wilgotności, temperatury itp.

Przykłady oferty rynkowej

Na rynku dostępne są m.in. silniki modułowe wysokiego napięcia firmy ABB przeznaczone do stref pyłowych, osiągające moce od 160 do 7700 kW przy wzniosie wału IEC od 400 do 630 i liczbie biegunów od 2 do 12. Zakres napięć wynosi od 1000 do 13 800 V przy częstotliwości 50 lub 60 Hz i stopniu ochrony IP 54, IP 55 lub IP 56. Maszyny bazują na chłodzeniu typu IC 611, IC 666, IC 616, IC 81W lub IC 86W. Materiał obudowy to stal spawana. Silnik może być montowany pionowo lub poziomo.

Innym przykładem są silniki dużej mocy serii Sf-E i Sfw firmy Emit. Są to trójfazowe silniki klatkowe wysokiego napięcia w kadłubach modułowych z konstrukcją spawaną. Chłodzenie jest realizowane za pomocą chłodnicy rurowej, nadbudowanej na kadłubie (system chłodzenia IC611 – powietrze/powietrze lub IC81W – powietrze/woda).

Firma Weg oferuje m.in. silniki serii M Line MGP, które zaprojektowano pod kątem pracy w systemach chłodzenia, a także silniki serii WGM, bazujące na chłodzeniu za pomocą płaszcza wodnego.

Autor: Damian Żabicki – dziennikarz, redaktor, autor tekstów, specjalizujący się w tematyce technicznej i przemysłowej. Specjalista public relations firm z branży technicznej.

Tekst pochodzi z nr 6/2016 magazynu "Inżynieria i Utrzymanie Ruchu". Jeśli Cię zainteresował, ZAREJESTRUJ SIĘ w naszym serwisie, a uzyskasz dostęp do darmowej prenumeraty w formie drukowanej i/lub elektronicznej.


Podobne artykuły
 Raport: Silniki elektryczne - 27-08-15 12:16

Przeczytaj także

3 rzeczy, które musisz wiedzieć o zastosowaniu Digital Twin w przemyśle
Nieodłącznymi pojęciami, które towarzyszą Przemysłowi 4.0 to Internet Rzeczy (IoT) oraz tzw. Cyfrowy Ekwiwalent (Digital Twin). Połączenie tych dwóch technologii, umożliwia optymalizację... więcej »
Bosch Rexroth stawia na produkcję zintegrowaną w sieci
Firma Bosch Rexroth przeszła proces strategicznej restrukturyzacji. Głównymi czynnikami wzrostu i przewagi konkurencyjnej firmy są obecnie przewaga technologiczna, wykorzystanie synergii w ramach... więcej »
Rozwój fabryki Robert Bosch we Wrocławiu i prognozy na przyszłość
Fabryka Układów Hamulcowych Bosch we Wrocławiu w roku 2016 po raz kolejny odnotowała wzrost produkcji, a także innych istotnych wskaźników w zakresie sprzedaży, zatrudnienia oraz inwestycji, co... więcej »
Wykorzystanie potencjału technologii IIoT w utrzymaniu ruchu
Firmy mogą i powinny wykorzystywać kluczowe elementy i aspekty technologii IIoT, w tym uczenie maszynowe, analitykę i mobilność. Przemysłowy Internet Rzeczy (IIoT) oraz koncepcja wykorzystania tej... więcej »
Jak przygotować się do wdrożenia IIoT?
Firmy rozważające wdrożenie Przemysłowego Internetu Rzeczy (IIoT) do swoich programów utrzymania ruchu powinny przede wszystkim zrozumieć korzyści płynące z tej technologii oraz możliwości... więcej »
Premia produktywności w dobie cyfryzacji - sytuacja w Polsce
Czwarta rewolucja przemysłowa – Industry 4.0 – wciąż przybiera na sile. Industry 4.0 obejmuje cały wachlarz zjawisk, takich jak cyfryzacja procesów, Internet rzeczy, instalacja czujników, czy... więcej »
 
Aktualne wydanie

Zobacz także

  •   Wydarzenia  
  •   Katalog  

Wydarzenia

PROCON Manufacturing 2017
2017-05-29 - 2017-05-30
Miejsce: Wrocław
Targi ITM Polska
2017-06-06 - 2017-06-09
Miejsce: Poznań
Konferencja Maintech Technologia Utrzymania Ruchu
2017-06-13 - 2017-06-13
Miejsce: Katowice
ENERGETAB 2017
2017-09-12 - 2017-09-14
Miejsce: Bielsko Biała
Europejski Kongres Lean Manufacturing
2017-09-28 - 2017-09-29
Miejsce: Katowice

Katalog

Tubes International Sp. z o.o.
Tubes International Sp. z o.o.
Bystra 15A
61-366 Poznań
tel. 61 653 02 22

MEWA TEXTIL-SERVICE SP. Z O.O.
MEWA TEXTIL-SERVICE SP. Z O.O.
Andersa 15
41-200 Sosnowiec
tel. 32 363 82 60

Reliability Solutions
Reliability Solutions
Lublańska 34
31-476 Kraków
tel. +48 (12) 394-11-21

STILL Polska Sp. z o.o.
STILL Polska Sp. z o.o.
Skladowa 11
62-023 Żerniki, Gadki
tel. 61 66 86 100

zobacz wszystkie




SONDA

Czy inwestycje na rzecz energooszczędności się opłacają?

Oddanych głosów: 16

50% 50 %
tak 8 głos(ów)

31.3% 31.3 %
nie 5 głos(ów)

18.8% 18.8 %
nie potrafię wyliczyć 3 głos(ów)


Wydania specjalne

O wydawnictwie   |   Reklama   |   Mapa strony   |   Kontakt   |   Darmowa prenumerata   |   RSS   |   Partnerzy   |   
Copyright © 2003-2017 Trade Media International
zobacz nasze pozostałe strony
Trade Media International Inżynieria & Utrzymanie Ruchu Control Engineering Polska MSI Polska Inteligentny Budynek Design News Polska Almanach Produkcji w Polsce